Docenten wijzen studenten met dyslexie af
Naar schatting heeft drie tot vijf procent van de studenten er last van: dyslexie, oftewel woordblindheid. Ze hebben moeite om snel even een tekst te lezen of te schrijven omdat ze letters als de b en de d of de f en de v nogal eens omdraaien. Maar met wat hulp kunnen ze zonder problemen hun diploma halen.
Sinds september mag W. (26) zich doctorandus in de cultuurwetenschappen noemen. Maar als het aan een van zijn Maastrichtse docenten had gelegen, was het zo ver niet gekomen. "Dit is helemaal niks", wees ze op W.'s eerste propedeusetentamen. Want de antwoorden waren wel goed, maar ja: die berg spelfouten en dat vreselijke handschrift, hè?
W. trok zich er niets van aan. Hij regelde extra tijd voor tentamens, die hij bovendien op een laptop met een spellingscontrole mocht maken. Toen docenten na verloop van tijd niet langer alleen maar feitjes tentamineerden, kon W. in werkstukken zijn inzicht en creativiteit laten zien. Daardoor werden de zesjes steeds vaker een zeven of hoger. Om zijn zelfvertrouwen te onderstrepen studeerde W. af op de Duits-Tsjechische schrijver Kafka. Nu denkt hij er over om de journalistiek in te gaan. "Al weet ik best dat ik geen eindredacteur moet willen worden."
W. bevindt zich in een illuster gezelschap. "Ook Michelangelo, Einstein, Wubbo Ockels, Winston Churchill en schrijvers als Hans Christian Andersen en Agatha Christie hadden ‘problemen’ met woorden", zegt Nel Hofmeester. Zij helpt dyslectische studenten aan de Hogeschool Rotterdam en licht docenten voor hoe ze dyslecten kunnen herkennen. Op 27 maart organiseert ze samen met de vereniging Woortblind een landelijke studiedag dit thema.
Verhoudingsgewijs komt woordblindheid vaak voor bij studenten techniek, kunst en gezondheidszorg. In de eerste twee studiejaren houden zij zich nog wel staande. De colleges zijn gestructureerd en er is veel docentenbegeleiding. Maar in het derde jaar verandert dat, zeker in het hbo, als studenten stage lopen en veel moeten lezen, schrijven en plannen. Hofmeester: "En dan loopt de dyslect tegen zijn grenzen aan."
Ze hebben zo hun manieren om de problemen te ondervangen. Ze stellen bij hoorcolleges veel vragen en willen alles weten. Maar als ze een werkstuk moeten inleveren, laten ze het afweten of vragen ze herhaaldelijk uitstel. Hofmeester: "En dus denken docenten: ik heb me flink in hem of haar vergist. En dan ligt een student er bij hem uit."
Docenten negeren woordblindheid, zegt Hofmeester. Ze redeneren: wie studeert, kan nu eenmaal geen problemen hebben met lezen en schrijven. "En studenten die onvoldoende op onvoldoende stapelen, die hebben het gewoon niet gesnapt. Dat kan natuurlijk, maar soms zit er meer achter", aldus Hofmeester.
Volgens haar zijn docenten te gefixeerd op schriftelijke vaardigheden. "Ze vertrouwen niet op hun eigen observaties. Als iemand het goed doet tijdens colleges, maar een slordig paper inlevert, hebben ze toch het idee dat de student er de kantjes van afloopt."
Toch is het niet vreemd dat docenten dyslexie negeren. Dat doen dyslecten zelf namelijk ook het liefst. Uit schaamte melden ze hun handicap niet als ze gaan studeren. Soms weten ze trouwens niet eens dat ze dyslect zijn. Ze hebben dan op de middelbare school wel een test gehad, maar haalden daar vanwege hun intelligentie net een zesje voor.
Hogescholen en universiteiten hebben studenten met dyslexie nog weinig te bieden, is de ervaring van Hofmeester. Ze verwijzen mogelijke dyslecten niet door naar deskundigen voor een test. Ook decanen bieden nauwelijks hulp. Het bewijs daarvoor, voert Hofmeester aan, is dat maar een handjevol dyslecten een jaar studieverlenging aanvraagt, terwijl ze dat jaar hard nodig hebben. Hofmeester: "Wie een erkende dyslect is, heeft volgens de wet ook recht op een jaar extra studiefinanciering. Maar bijna niemand weet dat."
Ook W. reageert verbaasd. "Een extra jaar? Ik wist niet dat dat kon." Het heeft hem niet geschaad, want W. studeerde binnen vijf jaar af. "Dat komt vooral omdat ik altijd vertrouwen in me zelf heb gehouden. Ik wist dat ik niet dom was. En nu ik ‘drs’ voor mijn naam heb staan, weet ik dat zeker."
HOP, Matthé ten Wolde
Voor meer informatie over dyslexie en de studiedag op 27 maart: Woortblind: 030-228 15 56
[bovenkant pagina]
© Observant, © HOP | laatst gewijzigd: 15 december 2005